Moduł produkcja w enova365

Zobacz jak działa moduł Produkcja w enova365.


Menu modułu składa się z 3 opcji:


Operacje wzorcowe – lista wzorcowych operacji, z których można budować technologię

Technologie – lista wzorcowych technologii, które mogą być użyte w zleceniach produkcyjnych

Zlecenia – lista zleceń produkcyjnych


Operacje wzorcowe

Moduł Produkcja umożliwia definiowanie wzorcowych operacji jako składników technologii. Do operacji można przypisać listę surowców, które zostaną zużyte w wyniku jej wykonania, listę produktów, które powstaną, listę kosztów dodatkowych (podstawowym kosztem jest koszt surowców) oraz listę czasów wykonania. Surowcem może być towar lub produkt, kosztem – usługa.


Często dla surowców o niewielkiej wartości nie jest prowadzona ewidencja magazynowa. Zakładane są dla nich karty typu usługa, a ich zużycie traktowane jest jako koszt. Takie surowce mogą się znaleźć na liście kosztów technologii. Surowce, produkty i koszty określane są mianem pozycji technologii.






Surowce, produkty, koszty

Surowce, produkty i koszty prezentowane są na osobnych listach umieszczonych na zakładce Ogólne. Przy użyciu opcji Surowce-Produkty-Półprodukty-Koszty można przełączać widok na odpowiednią listę. Wartość surowców i produktów prezentowana jest w ostatnich cenach zakupu. Wartość kosztu jest dostępna do edycji. Ilość surowca i wartość kosztu można zdefiniować jako:

Jednostkową, czyli zależną od ilości produktu. Po zmianie ilości produktu w zleceniu produkcyjnym ilość surowca (wartość kosztu) w technologii dla tego zlecenia zostanie przeliczona proporcjonalnie.

Stałą, czyli niezależną od ilości produktu. Zmiana ilości produktu w zleceniu nie wpłynie na ilość surowca (wartość kosztu).

Wyliczaną – ilość surowca (wartość kosztu) zostanie wyliczona według zdefiniowanego algorytmu. Przy tym ustawieniu niezbędne jest przypisanie do danej pozycji technologii (surowca albo kosztu) odpowiedniej cechy zawierającej algorytm wyliczający. Można to zrobić w oknie pozycji technologii, otwieranej dla surowca, kosztu i produktu:



Aby wykorzystać funkcjonalność wyliczania ilości surowca lub wartości kosztu przy pomocy cechy, należy zdefiniować cechę algorytmiczną. Cecha musi być odpowiedniego typu, czyli Ilość dla surowca, Kwota z walutą dla kosztu.

Przykładowa cecha może wyliczać koszt dodatkowy w zależności od dnia tygodnia, w którym przypada realizacja zlecenia, według reguły: poniedziałek - piątek: 0 zł, sobota: 500 zł, niedziela: 1000 zł.



Magazyn

Do surowca i produktu można opcjonalnie przypisać magazyn. Będzie on uwzględniony podczas tworzenie dokumentów rozchodu surowców i przyjęcia produktów ze zlecenia produkcyjnego.


Warianty operacji i technologii

Operacja oraz pozycja technologii (surowiec, produkt, koszt) wyposażone są w parametr Aktywna. Aktywność może być ustalana przez operatora w drodze edycji, może też być ustalana za pomocą wskazanej cechy algorytmicznej. Umożliwia to tworzenie operacji i technologii wariantowych, w których określone elementy są aktywne warunkowo. Tylko elementy aktywne są uwzględniane w kalkulacji kosztu wytworzenia oraz podczas generowania dokumentów magazynowych ze zlecenia produkcyjnego.


Czasy operacji

Do operacji można przypisać listę czasów potrzebnych do jej wykonania. Można je wykorzystać w kalkulacji kosztu wytworzenia. Wykorzystanie czasów w kalkulacji opiera się o ich powiązanie z kosztami jednostkowymi (np. koszt 1 godziny) lub stałymi. Każdy czas może być określony jako:

jednostkowy (przeliczany proporcjonalnie do ilości produktów w zleceniu)stały (niezależny od ilości produktu)wyliczany (za pomocą cechy zdefiniowanej dla operacji)

Do każdego czasu można przypisać koszt jednostkowy, przypadający na jednostkę czasu. Każdy czas ma jeden z następujących typów:

przygotowawczy

wykonaniazakończeniowy

międzyoperacyjny


Czasy operacji


W konfiguracji jest dostępna lista zdefiniowanych przez użytkownika czasów wzorcowych z oznaczeniem, czy dany czas ma być automatycznie dodawany podczas tworzenia nowej operacji wzorcowej.


Technologia

Technologia jest zestawieniem wykonywanych operacji. Jest budowana z operacji wzorcowych. Dodanie operacji w technologii ze wskazaniem wzorcowej powoduje utworzenie kopii operacji wzorcowej i przypisanie tej kopii do technologii. Pozwala to na swobodną edycję operacji w technologii bez dokonywania zmian w operacji wzorcowej.





Okno technologii


Operacje, surowce, produkty, koszty

Na zakładce Technologia prezentowane są dwie listy. Górna zawiera operacje, dolna – listę surowców/produktów/kosztów związanych z operacją wskazaną na górnej liście. Dolną listę można przełączać na widok surowców, produktów, kosztów jak w oknie operacji. Dla każdej operacji można określić operację, która ją poprzedza. W ten sposób można definiować sekwencję wykonania operacji, niektóre następują po sobie, inne mogą być wykonywane równolegle. Ma to zastosowanie w obliczeniu czasu wykonania technologii, opisanym w osobnym punkcie.


W oknie obok zakładki Technologia dostępne są też zakładki Surowce, Produkty, Koszty, na których prezentowane są pełne listy odpowiednich pozycji technologii przypisanych do wszystkich operacji oraz do samej technologii. Surowiec, produkt lub koszt może być przypisany wprost do technologii, nie musi być związany z konkretną operacją.


Wszystkie opisane listy są wyposażone w filtr Aktywność, umożliwiający wyświetlenie aktywnych, nieaktywnych albo wszystkich elementów. Jak już wspomniano, elementy nieaktywne nie są uwzględniane w kalkulacji kosztu wytworzenia.


Zakładka Surowce może prezentować dane w dwóch trybach, jako:


Surowce podstawowe (przypisane wprost do technologii)Surowce z technologii powiązanych. Lista ta, prezentowana jest w formie drzewa, gdzie węzłem drzewa jest surowiec. Jeżeli surowiec ma swoją technologię (podrzędną), w liściach takiego węzła są wyświetlane wszystkie aktywne surowce z technologii podrzędnej, czyli takiej, w której surowiec z technologii głównej jest produktem.



Okno technologii – zakładka „Surowce"


Technologia podlega zatwierdzaniu, może więc mieć stan „W buforze” albo „Zatwierdzona”. Edycja jest możliwa tylko wtedy, gdy technologia jest „W buforze”. Zatwierdzanie technologii odbywa się nieco inaczej niż zatwierdzanie dokumentu handlowego. Aby to zrobić, należy zmienić ustawienie parametru Stan z „W buforze” na „Zatwierdzona”, a następnie zapisać technologię. Zatwierdzona technologia może zostać zablokowana poprzez zaznaczenie parametru Blokada. Zablokowane technologie nie będą mogły być użyte w zleceniach produkcyjnych.


Czynności

Dla technologii dostępne są następujące czynności, które można wykonać z poziomu okna albo listy.

Wybranie opcji Czynności | Kalkulacja kosztu powoduje wyliczenie jednostkowego kosztu wytworzenia produktów na podstawie ostatnich cen zakupu surowców, wartości kosztów dodatkowych zapisanych w technologii oraz kosztów jednostkowych przypisanych do czasów wykonania operacji.

Wynik prezentowany jest w oknie:


Na liście prezentowane są produkty z jednostkowym kosztem wytworzenia (przypadającym na jednostkę produktu). W dolnej części okna wyświetlana jest łączna wartość surowców oraz łączna wartość pozostałych kosztów.


Kalkulację można też wykonać z poziomu zlecenia. Dostępne będą wtedy dwie opcje dotyczące sposobu wyliczania kosztu surowców:

  • Wg ostatniej ceny zakupu

  • Wg wartości rozchodu – w tym wariancie wartość surowców będzie wyliczona na podstawie wartości dokumentów rozchodu surowców wygenerowanych ze zlecenia. Będą przy tym uwzględniane korekty tych dokumentów, o ile zostały wystawione.


Kalkulacja wykonana z poziomu zlecenia może być w nim zapisana. Dostęp do jej wyników zapewnia worker KosztWytworzenia, działający dla produktu (pozycji technologii).



Opcje kalkulacji kosztu wykonywanej dla zlecenia


Zapisany w zleceniu koszt wytworzenia można wykorzystać podczas tworzenia dokumentów przyjęcia produktów, jeśli mają one być przyjmowane wg kosztu rzeczywistego. Opisano to szczegółowo w punkcie dotyczącym dokumentów wydania i przyjęcia.


Aktualizacja technologii po zmianach w operacjach wzorcowych


Operacje w technologiach są kopiami operacji wzorcowych. W technologiach podlegają one dowolnej edycji. Zmiana w operacji wzorcowej nie przenosi się więc bezpośrednio na odpowiadającą jej operację w technologii. Można to wykonać na żądanie przy pomocy czynności Aktualizuj technologie dostępnej dla operacji wzorcowej.

Wykonanie tej czynności spowoduje zaktualizowanie wybranych technologii wzorcowych, w których użyto danej operacji. Aktualizacji podlegają należące do operacji listy surowców, produktów, kosztów, czasów oraz przypisane do nich wartości cech. Aktualizować można w ten sposób zarówno zatwierdzone jak i niezatwierdzone.



Czynność „Aktualizuj technologie” na liście operacji wzorcowych


Po wybraniu opcji Czynności\Aktualizuj technologie zostanie wyświetlone okno parametrów pozwalające na wybranie technologii wzorcowych do aktualizacji poprzez rozwinięcie pola Technologia.





Tworzenie dokumentów


Z zatwierdzonej technologii można utworzyć zlecenie produkcyjne albo dowolny dokument handlowy, którego pozycjami będą surowce albo produkty występujące w technologii.

Jeśli opcja Utwórz dokument zostanie użyta z poziomu zakładki Surowce okna technologii, umożliwi ona utworzenie dowolnego dokumentu handlowego zawierającego surowce.

Dodatkowo mamy możliwość wyboru sposobu w jaki na tworzonych dokumentach będą ustalani Kontahenci(dostawcy). Jeśli opcja zostanie użyta z poziomu listy technologii (dla zaznaczonej), albo z poziomu innej zakładki okna technologii, umożliwi ona utworzenie zlecenia produkcyjnego.


Na zakładce Surowce technologii dostępna jest czynność Bilans surowców, która umożliwia wykonanie kalkulacji brakującej ilości surowców. Funkcja opcjonalnie uwzględnia stan magazynu oraz zamówienia odbiorcy i dostawcy.

Rezultat prezentowany jest w nowym oknie, w polu Bilans. Bilans może być wyliczony dla surowców występujących w samej technologii głównej, lub dla wszystkich surowców występujących w technologiach podrzędnych, z uwzględnieniem hierarchii. Liczba ujemna oznacza, że ilość surowca w magazynie jest niewystarczająca.




Z poziomu wygenerowanego bilansu również możliwe jest utworzenie dokumentu handlowego. Na dokument przeniosą się surowce w pełnej ilości, lub wyliczonej przez bilans. Mamy również możliwość wyboru sposobu w jaki będzie na tworzonym dokumencie ustawiony Kontrahent (dostawca).


Planowanie i wykres Gantt'a

Ustalenie następstwa operacji oraz określenie czasów ich wykonania umożliwia obliczenie całkowitego czasu potrzebnego do zrealizowania technologii oraz zaprezentowanie technologii w postaci wykresu Gantt'a. W technologii można określić punkt startowy dla planowania, czyli moment rozpoczęcia pierwszej operacji. Może to być "od teraz", co oznacza dynamiczne ustalenie czasu rozpoczęcia jako momentu wyświetlenia okna, albo "od terminu", czyli od wskazanej daty i godziny.




Zakładka Produkcja w karcie towaru

Informacje dotyczące wykorzystania danego produktu w zdefiniowanych technologiach i operacjach przedstawiono na zakładce Produkcja karty towaru. Jest ona dostępna dla karty typu Produkt i zawiera dwie listy: operacji wzorcowych oraz technologii wzorcowych, w których dany towar występuje jako produkt.


Zlecenie

Działanie zlecenia produkcyjnego jest oparte o funkcjonalność dokumentu handlowego, który dodatkowo obsługuje technologię. Zlecenia stanowią odrębną kategorię dokumentów i są wyświetlane na osobnej liście.




Formularz zlecenia jest podobny do formularza dokumentu handlowego, zawiera jednak dodatkowe zakładki dotyczące technologii takie same, jak w oknie technologii.



Zakładki Surowce, Produkty, Koszty są widoczne po wybraniu technologii. Pozycjami zlecenia produkcyjnego mogą być wyłącznie produkty. Można je dodać jednym z dwóch sposobów:

Standardowo, jak pozycję dokumentu handlowego, czyli przez wpisanie kodu w linii pozycji, wybranie produktu z listy lub za pomocą okna pozycji. Po dodaniu pozycji z produktem system automatycznie przypisze do zlecenia technologię, w której ten produkt występuje (pierwszą, jeśli występuje w wielu). W ten sposób można dodać tylko jedną pozycję zlecenia. Inaczej mówiąc, dodawanie pozycji nie jest dostępne, jeśli zlecenie zawiera już pozycje.


Poprzez wybór technologii na zakładce Technologia. Po wybraniu technologii produkty w niej występujące staną się pozycjami zlecenia.

Technologia w zleceniu jest kopią wybranej technologii wzorcowej. Można ją dowolnie edytować i nie będzie to mieć wpływu na technologię wzorcową.

Zmiana ilości produktu w pozycji zlecenia powoduje przeliczenie ilości surowców w wartości kosztów. Sposób wyliczenia jest zależny od ustawienia parametru Rodzaj ilości w pozycji technologii. Znaczenie tego parametru opisano w punkcie dotyczącym technologii.



Zlecenie produkcyjne – zakładka „Technologia”

Na zakładce Surowce możliwe jest wyświetlenie listy surowców w trzech trybach:

Surowce podstawoweZ technologii powiązanychZe zleceń powiązanych

W dwóch ostatnich trybach lista jest wyświetlana w formie drzewa.

Na zatwierdzonym Zleceniu produkcyjnym, możliwa jest edycja stanu realizacji. Zlecenia mogą być filtrowane wg stanu realizacji na liście Zleceń produkcyjnych.



Rozchód surowców i przyjęcie produktów

Ze zlecenia produkcyjnego można generować dokumenty rozchodu surowców (RWP) i przyjęcia produktów (PWP). Generowanie innych dokumentów jest możliwe po zdefiniowaniu odpowiednich relacji w konfiguracji, co opisano w kolejnym rozdziale. Generowanie dokumentów RWP/PWP odbywa się poprzez wybór odpowiedniej opcji menu Relacje, dostępnego na formularzu zlecenia oraz na liście zleceń.



Jeśli dokument jest generowany z poziomu listy albo z zakładki Ogólne formularza, będzie zawierał wszystkie niezrealizowane pozycje w pełnej ilości pozostającej do realizacji.


Generowanie dokumentów z poziomu formularza zlecenia działa „inteligentnie”. Zawartość dokumentu zależna jest od położenia kursora na formularzu. Jeśli będzie on ustawiony na operacji, na dokumencie znajdą się tylko pozycje występujące w tej operacji (np. surowce). Można również ustawić kursor na jednej z list produktów albo surowców (na zakładce Ogólne, albo na zakładkach Surowce/Produkty) i zaznaczyć wybrane wiersze. Dokument zostanie wygenerowany dla zaznaczonych pozycji.

RWP rejestruje rozchód surowców w cenach zakupu, czyli jest wewnętrznym dokumentem z marżą zerową.

PWP może działać na dwa sposoby:

  • Przyjmuje produkty w cenach według wskazania w definicji dokumentu, niezależnie od kosztów wytworzenia. Rozliczenie produkcji następuje więc w cenach ewidencyjnych, nie w cenach rzeczywistych. Pozwala to na generowanie dokumentów PWP/RWP w dowolnej kolejności oraz na część ilości.

  • Przyjmuje produkty według kosztu rzeczywistego, wyliczonego w zleceniu i w nim zapisanego. Aby wykorzystać ten sposób działania, należy najpierw utworzyć ze zlecenia dokumenty rozchodu i określić wartości innych kosztów, następnie wyliczyć koszt wytworzenia i go zapisać, po czym utworzyć dokument przyjęcia produktów.

Wyboru jednego z powyższych sposobów wyliczenia wartości PWP dokonuje się poprzez ustawienie odpowiednich parametrów relacji ZP->PWP.

Dla relacji produkcyjnych dostępne jest okno pośrednie z wyborem magazynu. Będzie się ono pojawiać po ustawieniu odpowiedniego parametru w definicji relacji (Wywołanie | Okno relacji). Nie jest dostępne okno wyboru pozycji.

Ilości surowców i produktów, na które zostały już wygenerowane dokumenty RWP/PWP (albo inne w relacji produkcyjnej) mogą być wyświetlone na ich listach.




Korekta wartości przyjęcia do kosztów rzeczywistych

System umożliwia automatyczne skorygowanie wartości przyjęcia produktów (PWP) do wartości rzeczywistych kosztów zlecenia. Pozwala to na rozliczanie produkcji według kosztów rzeczywistych w sytuacji, gdy podczas przyjmowania produktów nie są jeszcze znane wszystkie koszty, np. nie zarejestrowano pełnego rozchodu surowców. Można więc zarejestrować zlecenie, przyjąć produkty wg dowolnej ceny, np. ostatniej przyjęcia, następnie wystawić dokumenty rozchodu surowców, przypisać do zlecenia wszystkie inne koszty, wykonać i zapisać kalkulację kosztów wytworzenia, po czym wykonać dla zlecenia czynność Korekta wartości przyjęcia. Spowoduje to utworzenie korekt wartościowych do wszystkich dokumentów przyjęcia produktów związanych ze wskazanym zleceniem. Ostateczna wartość przyjmowanych produktów (po korekcie) będzie zgodna z wyliczonym kosztem wytworzenia.




Zamawianie surowców do produkcji

Do tworzenia zamówień na surowce potrzebne do produkcji z uwzględnieniem stanu magazynu, zamówień do dostawców i innych wybranych parametrów można użyć Generatora zamówień dostępnego na liście towarów z wykorzystaniem opcji Uzupełnij ilość: Dla surowców do produkcji.


Powiązanie zleceń z zamówieniami odbiorców

Zamówienie od odbiorcy można powiązać ze zleceniem produkcyjnym standardową relacją kopiowania. Pozwoli obsłużyć typowy proces, w którym rejestrujemy zamówienie od odbiorcy, a następnie tworzymy z niego zlecenie produkcyjne. Ze względu na powiązanie ZP z technologią konieczne będzie utworzenie osobnego ZP dla każdej pozycji ZO. System zrobi to automatycznie, jeśli zamówienie, z którego generowane jest zlecenie w relacji, zawiera wiele pozycji z produktami. W takiej sytuacji dla każdej pozycji powstanie osobne zlecenie.






Jeśli w definicji dokumentu podrzędnego włączono obsługę technologii, dla każdej pozycji dokumentu nadrzędnego powstanie osobny dokument podrzędny. Podstawowym zastosowaniem tego mechanizmu jest generowanie osobnych zleceń produkcyjnych na każdy produkt z zamówienia zawierającego wiele produktów, z których każdy ma własną technologię.